Chania, Crete Trial Monitoring - 20 April 2026

April 22, 2026

Trial Monitoring

Criminalisation Crete

Greek version below

On 20 April 2026, trial observers from 50outofMany and I Have Rights monitored criminal proceedings before the One-Member Appeals Court of Crete in Chania concerning criminal proceedings of charges of alleged facilitation of unauthorised entry and transport of third-country nationals.

Trial observers were present to assess compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure. In total, observers monitored 15 cases involving 15 defendants, charged under Article 25 of Law 5038/2023, relating to the unauthorised transport of third-country nationals, with aggravating circumstances such as acting for profit and endangerment of life. Sanctions under this provision include imprisonment of up to 10 years and fines of €30,000–€60,000 per person transported; a minimum of 10 years’ imprisonment and fines of €60,000–€100,000 per person if committed for profit; and a minimum of 15 years’ imprisonment and a fine of €200,000 per person if life is endangered. Thirteen cases ended up in convictions, one case was resolved through a plea deal and two cases ended with acquittals. The defendants were predominantly Sudanese nationals (13), with two Egyptian nationals among those prosecuted. Sentences imposed included nine cases of 10 years’ imprisonment (filakisi) and three cases of 25 years’ imprisonment (katheirxi).

Legal Representation

The majority of defendants were represented once again by state-appointed lawyers, with some appointments made in advance of the hearing, reflecting a degree of improvement compared to previous observations. However, instances of same-day appointment were still noted, limiting the ability of defence counsel to have adequate time and facilities to prepare a defence strategy.

Private legal representation was observed in two cases, both handled by the same lawyer. One of these cases resulted in acquittal, while the other led to a conviction with a sentence of 10 years’ imprisonment.

Interpretation

Two Arabic interpreters were present during the hearings to translate from Arabic to Greek. While interpretation by one interpreter was generally assessed as adequate, observers noted inconsistencies in overall quality. In several instances, the interpretation by the second interpreter appeared unclear or confusing, with defendants visibly struggling to follow the proceedings. In one case in particular, the defendant appeared unable to understand the interpretation entirely. During the apology, communication difficulties were evident, and confusion persisted even after the conclusion of the hearing.The apology itself was translated in an unclear manner, raising concerns as to whether the defendant fully understood the process. Observers further noted indications that the defendant may not have understood Arabic, despite the entire procedure being conducted in that language. Although this confusion was apparent, the court did not take steps to clarify or address the issue, raising serious concerns regarding the effectiveness of interpretation and the defendant’s ability to participate meaningfully in the proceedings, as required under Article 6 ECHR

Time of proceedings

The duration of hearings was extremely limited, ranging from approximately 6–10 minutes to a maximum of 20–25 minutes. Defendants’ final statements (apologies) lasted, in most of the cases, around one minute. As observers noted, other criminal cases heard on the same day (e.g. drug-related cases), lasted significantly longer, around 1 hour, indicating differential treatment in proceedings and raising concerns regarding the transparency and fairness of the proceedings, the adequacy of judicial examination and the ability of defendants to effectively present their case, particularly in proceedings carrying severe custodial penalties. This pattern suggests a standardised and potentially predetermined approach, where the nature of the offence and the identity of the defendant appear to significantly influence the outcome, rather than an individualised judicial assessment

Claims and objections

Procedural objections and substantive claims were raised most commonly regarding: 

• Objections regarding lack of territorial jurisdiction, on the basis that the alleged acts occurred in international waters, were raised in three cases. These objections, where accepted, led to reduced imprisonment sentences (10 years filakisi) for the defendants who were instead found guilty of attempted illegal transport, since the act was not committed within the jurisdiction of Greece.
• In one of the acquittal cases, the defence highlighted inconsistencies in the identification procedure, noting that passengers had identified individuals using incorrect numbering. The court recognised the uncertainty arising from this flawed identification process and acquitted the defendant on the basis of reasonable doubt.
• Claims of state of emergency and threat were also invoked by the defence, which when accepted led to acquittal of the defendant. 
• In one case, the defence raised the exemption from criminalisation for asylum seekers under Article 3 of Law 5038/2023, arguing that the defendant, as a Sudanese national travelling alongside other Sudanese passengers, should be awarded the same protection to asylum seekers who were passengers on the boat.

Evidence

Observers noted a total absence of evidentiary examination across the monitored cases. No witnesses were called, including both prosecution and defence witnesses and no additional material evidence was introduced. The overall lack of evidence and absence of witness testimony raise serious concerns regarding the adequacy of the evidentiary process and the court’s ability to conduct a thorough and adversarial assessment of the facts and raises serious concerns regarding compliance with fair-trial guarantees, particularly the requirement for a thorough and adversarial examination of the evidence.

Sentences

Sentencing outcomes appeared largely standardised and without individualised sentencing processes. The majority of convictions resulted in 10-year imprisonment sentences (filakisi), while three defendants received 25-year sentences (katheirxi), with limited clarity as to the distinguishing factors leading to the imposition of significantly harsher penalties.

Observers noted a generally strict prosecutorial approach. In multiple cases, the prosecutor proposed the imposition of heavier imprisonment penalties (katheirxi), while the court ultimately imposed lighter sentences (filakisi).

In some cases, mitigating circumstances were recognised (including under Articles 84 and 133 of the Penal Code), resulting in reduced sentences. In other cases, convictions for attempted illegal transport were issued following acceptance of jurisdictional objections, leading to comparatively lower penalties.

Plea deals 

One case was resolved through a plea agreement. Observers noted concerning dynamics in another case, where a defendant appeared to be pressured into accepting a plea deal. The interpreter explained at length what it was and that it would be good for him, even though the defendant clearly said he did not want one. Without input from the lawyer the interpreter continued explaining that it would be good for the defendant to do it. Despite the defendant’s clear refusal, the interpreter continued to encourage acceptance, presenting it as beneficial. A police officer intervened, accusing the interpreter of interfering with the process. Ultimately, the defendant refused the plea agreement and was sentenced to 10 years’ imprisonment. These observations raise concerns regarding the voluntariness and informed nature of plea agreements.

General Observations and Conclusions

The monitored proceedings in Chania raise serious concerns regarding compliance with fair-trial guarantees. The extremely brief duration of hearings, the absence of witnesses, and the lack of substantive evidentiary examination suggest a procedural approach that views conviction as the predetermined outcome and prioritises efficiency over thorough judicial assessment.

The consistent reliance on minimal or absent evidence, combined with limited engagement with defence arguments, contributes to an appearance of predetermined outcomes. This concern is further reinforced by the contrast with other cases heard on the same day (e.g. drug-related cases), which lasted significantly longer, indicating differential treatment in proceedings of a similar gravity.

This situation is further exacerbated by the strong police presence within the courtroom, at times creating an intimidating environment, raising concerns regarding the overall and atmosphere of the proceedings. 

While isolated acquittals demonstrate that judicial scrutiny can occur where doubt is clearly established, the overall pattern observed points to structural deficiencies affecting the fairness, transparency, and individualised nature of criminal adjudication in such cases.

Recommendations

We call on judicial authorities to:

• Ensure interpretation is provided in a language and form fully understood by defendants, and actively verify comprehension throughout proceedings
• Take concrete steps to locate and summon key witnesses, including passengers, rather than relying solely on statements from arresting authorities
• Guarantee genuine evidentiary examination, ensuring that decisions are based on evidence presented and examined in court
• Provide sufficient time for hearings to allow meaningful participation of the defence and proper judicial assessment
• Ensure individualised assessment of each case, taking into account the defendant’s role, circumstances, and broader context of movement

Παρακολούθηση Δίκης – Χανιά, 20 Απριλίου 2026

Στις 20 Απριλίου 2026, παρατηρητ@ δίκης από τo 50outofMany και I Have Rights παρακολούθησαν ποινικές διαδικασίες ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Κρήτης στα Χανιά, σε υποθέσεις με τις κατηγορίες της παράνομης μεταφοράς υπηκόων τρίτων χωρών και παράνομης εισόδου.
Οι παρατηρητές ήταν παρόντες με σκοπό την αξιολόγηση της διαδικασίας με το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις σχετικές διατάξεις της ελληνικής ποινικής δικονομίας.

Συνολικά παρακολουθήθηκαν 15 υποθέσεις που αφορούσαν 15 κατηγορούμενους, οι οποίοι διώκονταν βάσει του άρθρου 25 του Ν. 5038/2023 για παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών, με επιβαρυντικές περιστάσεις όπως η τέλεση με σκοπό το κέρδος και η διακινδύνευση ζωής. Οι προβλεπόμενες ποινές περιλαμβάνουν φυλάκιση έως 10 έτη και χρηματικές ποινές €30.000–€60.000 ανά μεταφερόμενο πρόσωπο, κατ’ ελάχιστον 10 έτη και €60.000–€100.000 ανά πρόσωπο σε περίπτωση κερδοσκοπίας, και κατ’ ελάχιστον 15 έτη και €200.000 ανά πρόσωπο σε περίπτωση διακινδύνευσης ζωής.
Δεκατρείς υποθέσεις κατέληξαν σε καταδίκες, μία επιλύθηκε μέσω ποινικής διαπραγμάτευσης και δύο κατέληξαν σε αθώωση. Οι κατηγορούμενοι ήταν κυρίως υπήκοοι Σουδάν (13), ενώ δύο ήταν υπήκοοι Αιγύπτου. Επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 10 ετών σε εννέα περιπτώσεις και κάθειρξης 25 ετών σε τρεις περιπτώσεις.

Νομική Εκπροσώπηση

Η πλειονότητα των κατηγορουμένων εκπροσωπείτο από διορισμένους συνηγόρους, με ορισμένους διορισμούς να πραγματοποιούνται πριν από τη δικάσιμο, γεγονός που συνιστά βελτίωση σε σχέση με προηγούμενες παρατηρήσεις. Ωστόσο, διορισμοί συνηγόρων συνέβησαν την ημέρα της δίκης, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα επαρκούς και ενδελεχούς προετοιμασίας της υπεράσπισης.
Σε δύο υποθέσεις οι κατηγορούμενοι εκπροσωπήθηκαν από ιδιωτικά διορισμένο συνήγορο, η εκδίκαση των οποίων οδήγησε σε αθώωση στη μία περίπτωση και σε καταδίκη με ποινή φυλάκισης 10 ετών στην άλλη.

Διερμηνεία

Μεταξύ των υποθέσεων εναλάσσονταν δύο διερμηνείς αραβικών σε ελληνικά. Αν και η διερμηνεία στην πρώτη περίπτωση κρίθηκε γενικά επαρκής, παρατηρήθηκαν ασυνέπειες ως προς την συνολική ποιότητα. Σε αρκετές περιπτώσεις, η διερμηνεία από τον δεύτερο διερμηνέα ήταν ασαφής ή συγκεχυμένη, με τους κατηγορουμένους να δυσκολεύονται εμφανώς να παρακολουθήσουν τη διαδικασία. Σε μία περίπτωση, ο κατηγορούμενος φαινόταν να μην κατανοεί καθόλου τη διερμηνεία. Κατά την απολογία του, καταγράφηκαν σοβαρές δυσχέρειες επικοινωνίας, ενώ η σύγχυση παρέμεινε και μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Η απολογία αποδόθηκε με ασαφή τρόπο, δημιουργώντας αμφιβολίες ως προς το εάν ο κατηγορούμενος κατανόησε πλήρως τη διαδικασία. Παρατηρήθηκαν επίσης ενδείξεις ότι ο κατηγορούμενος ενδέχεται ακόμη και να μην κατανοούσε την αραβική γλώσσα, παρότι όλη η διαδικασία διεξήχθη στα αραβικά. Παρά την εμφανή σύγχυση, το δικαστήριο δεν έλαβε μέτρα για τη διευκρίνιση ή αντιμετώπιση του ζητήματος, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες ως προς την αποτελεσματικότητα της διερμηνείας και τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής του κατηγορουμένου στη διαδικασία, όπως απαιτείται από το Άρθρο 6 ΕΣΔΑ.

Διάρκεια Διαδικασιών

Η διάρκεια των ακροάσεων ήταν για ακόμη μία φορά εξαιρετικά περιορισμένη, κυμαινόμενη από περίπου 6–10 λεπτά έως το πολύ 20–25 λεπτά. Οι απολογίες των κατηγορουμένων διήρκεσαν, στις περισσότερες περιπτώσεις, περίπου ένα λεπτό. Όπως παρατηρήθηκε, άλλες ποινικές υποθέσεις την ίδια ημέρα (π.χ. υποθέσεις ναρκωτικών) διήρκεσαν σημαντικά περισσότερο, περίπου μία ώρα, γεγονός που υποδηλώνει διαφορετική μεταχείριση και εγείρει ανησυχίες ως προς τη διαφάνεια, τη δικαιοσύνη της διαδικασίας και την επάρκεια της δικαστικής εξέτασης. Το μοτίβο αυτό υποδηλώνει μια τυποποιημένη και ενδεχομένως προκαθορισμένη προσέγγιση, όπου η φύση του αδικήματος και η ταυτότητα του κατηγορουμένου φαίνεται να καθορίζουν το αποτέλεσμα.

Ισχυρισμοί και Ενστάσεις

Προβλήθηκαν ενστάσεις επί της διαδικασίας και αυτοτελείς ισχυρισμοί, κυρίως σχετικά με:

• Έλλειψη κατά τόπον αρμοδιότητας, με το επιχείρημα ότι τα πραγματικά περιστατικά έλαβαν χώρα σε διεθνή ύδατα. Οι ενστάσεις αυτές προβλήθηκαν σε τρεις υποθέσεις και, όπου έγιναν δεκτές, οδήγησαν σε μετατροπή της κατηγορίας σε απόπειρα και επιβολή ποινών φυλάκισης 10 ετών.
• Σε μία υπόθεση που κατέληξε σε αθώωση, η υπεράσπιση ανέδειξε αντιφάσεις στη διαδικασία αναγνώρισης σχετικά με την αρίθμηση των επιβατών και την αντιστοιχία των αποτελεσμάτων της αναγνώρισης με τον αριθμό που αντιστοιχούσε στον κατηγορούμενο. Το δικαστήριο έκρινε ότι οι ανακολουθίες αυτές δημιουργούν εύλογες αμφιβολίες σχετικά με την ταυτοποίηση του κατηγορούμενου ως οδηγού και επομένως κατέληξε στην αθώωση του. 
• Προβλήθηκαν επίσης ισχυρισμοί περί κατάστασης ανάγκης, οι οποίοι, στις περιπτώσεις όπου έγιναν δεκτοί, οδήγησαν σε αθώωση.
• Σε μία περίπτωση προβλήθηκε ο ισχυρισμός περί εξαίρεσης από την ποινικοποίηση (άρθρο 3 Ν. 5038/2023), με την αιτιολόγηση της υπεράσπισης, οτι ο κατηγορούμενος, Σουδανός υπήκοος, επέβαινε στην βάρκα με άλλους υπηκόους Σουδάν, θα πρέπει να λάβει τα ίδια εχέγγυα προστασίας που δικαιούνται ως αιτούντες άσυλο.

Αποδεικτική διαδικασία

Η αποδεικτική διαδικασία ΄ήταν χαρακτηριστικά κενή από αποδεικτικά στοιχεία. Δεν εξετάστηκαν ούτε μάρτυρες κατηγορίας ούτε υπεράσπισης και δεν προσκομίστηκε πρόσθετο αποδεικτικό υλικό. Η έλλειψη αυτή εγείρει σοβαρές ανησυχίες ως προς την επάρκεια και την πληρότητα της διαδικασίας, την βάση των εκδοθεισών αποφάσεων και τη γενικότερη συμμόρφωση με τις εγγυήσεις δίκαιης δίκης.

Ποινές

Οι επιβληθείσες ποινές εμφανίζονται σε μεγάλο βαθμό τυποποιημένες, χωρίς σαφή εξατομικευμένη αξιολόγηση. Η πλειονότητα των καταδικών οδήγησε σε ποινές φυλάκισης 10 ετών, ενώ σε τρεις περιπτώσεις επιβλήθηκε κάθειρξη 25 ετών, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση της διαφοροποίησης και της επιβολής βαρύτερων ποινών.
Παρατηρήθηκε αυστηρή εισαγγελική στάση, με προτάσεις για βαρύτερες ποινές, ενώ το δικαστήριο τελικώς επέβαλε ελαφρύτερες. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι ελαφρυντικές περιστάσεις (του άρθρου 84 και του άρθρου 133 ΠΚ) οδηγησαν σε ελαφρύτερες ποινές .

Ποινική Διαπραγμάτευση

Μία υπόθεση επιλύθηκε μέσω ποινικής διαπραγμάτευσης. Σε άλλη περίπτωση, καταγράφηκαν ενδείξεις πίεσης από τη διερμηνεία προς τον κατηγορούμενο να προχωρήσει σε ποινική διαπραγμάτευση, εξηγώντας ότι είναι προς το συμφέρον του κατηγορούμενου να προχωρήσει σε διαπραγμάτευση. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε ρητά, ωστόσο η πίεση συνεχίστηκε μέχρι την παρέμβαση ενός αστυνομικού υπαλλήλου και την επισήμανση ότι δεν επιτρέπεται η εμπλοκή στην διαδικασία άλλων παραγόντων εκτός ΄δίκης. Εν τέλει η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση και κατέληξε σε καταδίκη με ποινή 10ετούς φυλάκισης. Τε΄τοια παραδείγματα επιβεβαιώνουν την υποψία παραβίασης του εθελοντικού και ενήμερου χαρακτήρα της ποινικής διαπραγμάτευσης.

Συμπεράσματα και παρατηρήσεις

Οι παρατηρητές εγείρουν σοβαρές ανησυχίες ως προς τη συμμόρφωση της διαδικασίας με τις εγγυήσεις δίκαιης δίκης. Η εξαιρετικά σύντομη διάρκεια, η απουσία μαρτύρων και η έλλειψη ουσιαστικής αποδεικτικής διαδικασίας υποδηλώνουν μια προσέγγιση που δίνει προτεραιότητα στην ταχύτητα έναντι της ουσιαστικής δικαστικής κρίσης.

Η συστηματική απουσία αποδεικτικών στοιχείων και η περιορισμένη εξέταση των ισχυρισμών της υπεράσπισης ενισχύουν την εικόνα προκαθορισμένων αποτελεσμάτων. Η έντονη αστυνομική παρουσία στο ακροατήριο συνέβαλε επίσης σε ένα δυνητικά εκφοβιστικό περιβάλλον.

Παρότι οι αθωώσεις καταδεικνύουν ότι είναι δυνατός ο ουσιαστικός δικαστικός έλεγχος, το συνολικό μοτίβο υποδεικνύει επαναλαμβανόμενες αδυναμίες που επηρεάζουν τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια και την εξατομίκευση της ποινικής κρίσης.

Συστάσεις

Καλούμε τις δικαστικές αρχές να:

• Διασφαλίζουν ότι η διερμηνεία παρέχεται σε γλώσσα και μορφή πλήρως κατανοητή από τον κατηγορούμενο και να επαληθεύουν ενεργά την κατανόηση κατα τη διάρκεια της διαδικασίας
• Λαμβάνουν μέτρα για τον εντοπισμό και την κλήτευση βασικών μαρτύρων, συμπεριλαμβανομένων των επιβαινόντων στο σκάφος
• Διασφαλίζουν ουσιαστική αποδεικτική διαδικασία με εξέταση αποδεικτικών στοιχείων στο ακροατήριο
• Παρέχουν επαρκή χρόνο για τη διεξαγωγή των ακροάσεων και την ουσιαστική συμμετοχή της υπεράσπισης
• Εξασφαλίζουν εξατομικευμένη αξιολόγηση κάθε υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και το πλαίσιο μετακίνησης των κατηγορουμένων