Crete Trial Monitoring - 17 June 2026
| June 18, 2026 | Trial Monitoring |
Greek version below
On 17 June 2026, trial observers from 50outofmany monitored criminal proceedings before the One-Member Appeals Court of Crete in Chania concerning charges of alleged facilitation of unauthorised entry and transport of third-country nationals. Trial observers were present to assess compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure. Observers monitored 8 cases involving 15 defendants. Of the scheduled cases, 6 were heard and 2 were postponed.
Defendants were charged under Article 25 of Law 5038/2023, relating to the unauthorised transport of third-country nationals, with aggravating circumstances such as acting for profit and endangerment of life. Sanctions under this provision include imprisonment of up to 10 years and fines of €30,000–€60,000 per person transported; a minimum of 10 years’ imprisonment and fines of €60,000–€100,000 per person if committed for profit; and a minimum of 15 years’ imprisonment and a fine of €200,000 per person if life is endangered. In addition, all defendants faced charges under Article 83 of Law 3386/2005 for unauthorised entry, which carries a minimum three-month custodial sentence and a fine of at least €1,500.
Of the monitored cases, six resulted in convictions, no acquittals were recorded, and one case was referred to the competent Juvenile Court following a successful objection concerning the defendant’s age. Defendants were predominantly nationals of Sudan and Egypt. Four defendants who were not in pre-trial detention were absent from the hearings.
Legal representation
Legal representation varied, this time, between NGO appointed lawyers, privately appointed lawyers and state-appointed lawyers. One case was supported by Equal Rights Beyond Borders, two defendants were represented by privately appointed lawyers, and all remaining defendants were represented by state-appointed lawyers.
Observers noted disparities in the level of defence available to defendants depending on the nature of their legal representation. Cases supported by NGO and private lawyers, appeared to involve more elaborate claims and substantiation than those represented through state-appointed legal aid.
Interpretation
Interpretation was generally provided adequately. Arabic-Greek interpretation was available, while in some cases interpretation was conducted directly from English to Greek.
Duration
Hearings lasted approximately seven minutes on average. The exceptional brevity of proceedings is particularly concerning given the gravity of the charges and the severe penalties at stake. It is almost undoubtedly certain that proceedings lasting only a few minutes will deprive defendants of a genuine opportunity to effectively participate in their trial and also guarantees that courts will not conduct a sufficiently thorough examination of each case.
Witnesses
No witnesses were called to testify in any of the monitored hearings. The absence of witness examination raises serious concerns regarding the evidentiary basis upon which convictions are reached.
The absence of witnesses, combined with extremely brief hearings resulting in exceptionally severe custodial penalties, raises questions regarding the full and individualised assessment of the facts of each case. Reliance primarily on written case files without evidentiary examination undermines the defendants’ rights to adversarial proceedings and effective defence participation under Article 6 ECHR.
Evidence
Regarding the defendant who claimed to be a minor, lawyers from Equal Rights Beyond Borders (ERBB) insisted that all three available age assessment methods be carried out in order to ensure a comprehensive evaluation of the claim. These included a wrist examination, a psychological evaluation, and additional medical examinations.
The defence specifically requested a full assessment because of the unreliability of the initial wrist examination which indicated that the defendant was an adult. Defence lawyers argued, consistent with concerns previously raised in similar proceedings, that reliance on wrist examinations as a sole method of age determination is unreliable and may lead to inaccurate conclusions. Trial observers, in line with the concerns raised by defence lawyers, note that the possibility of unreliability of the wrist examination test has to be taken into consideration by the Court when invoked and not considered as the sole basis to determine the age of the defendant.
Following the completion of the full set of examinations, the defendant was ultimately found to be a minor and the case was referred to the competent Juvenile Court.
This outcome illustrates the limitations and potential unreliability of relying exclusively on wrist examinations for age assessment and demonstrates the importance of comprehensive, multidisciplinary age determination procedures, particularly given the significant legal consequences attached to a finding of adulthood. Had the court relied solely on the wrist examination, a child could have been wrongly prosecuted and sentenced within the adult criminal justice system.
Claims and objections
Defence lawyers raised claims and objections related to state of emergency, coercion, and reasonable doubt which were rejected by the Court.
Only in the case supported by Equal Rights Beyond Borders, the objection concerning the defendant's age was accepted and the case was referred to the competent Juvenile Court.
In another case, an objection regarding the lack of Greek jurisdiction was partially accepted, as the court recognised that the events had occurred outside Greek territorial waters. Consequently, the offence was reclassified from completed illegal transport to attempted illegal transport. Nevertheless, the defendant still received the harsher sentence of katheirxi.
Decisions
All the cases that went to hearings resulted in convicting verdicts.
In one case involving two Egyptian defendants, they were offered a plea agreement carrying a sentence of 25 years' imprisonment. The defendants rejected the offer and proceeded to a full hearing. However, the hearing ultimately resulted in convictions carrying the same sentence of 25 years' imprisonment. This practice raises serious concerns regarding the purpose and functioning of plea bargaining mechanisms. Plea agreements are generally intended to provide defendants with a reduced sentence, in exchange for accepting guilt and waiving certain procedural rights, including appeal rights.
Offering defendants identical sentences regardless of whether they accept a plea agreement risks rendering the process meaningless and may place undue pressure on defendants to waive procedural rights without receiving any meaningful advantage in return.
Sentences
Observers noted a striking absence of individualised sentencing. In all cases, the prosecutor proposed identical sentences of five years' katheirxi per passenger transported, reflecting a highly standardised approach to sentencing.
One defendant received a cumulative sentence amounting to 1,136 years of imprisonment.
Although mitigating circumstances under Articles 84(2)(b) and 133 of the Penal Code were recognised in some cases, this did not alter the effective sentence to be served.
The imposition of identical sentences across multiple cases, regardless of individual circumstances, raises serious concerns regarding compliance with the principle of individualised sentencing. Criminal penalties must be based on the specific facts of each case and the personal circumstances of each defendant rather than applied through formulaic or predetermined approaches.
The repeated imposition of the harshest available penalties risks transforming judicial assessment into an administrative exercise rather than an individualised determination of criminal responsibility.
General observations
The proceedings observed on 17 June 2026 reveal continuing structural fair trial concerns. The combination of seven-minute hearings, the complete absence of witness examination, standardised prosecutorial sentencing proposals, and the repeated imposition of identical severe sentences raises serious concerns regarding the practical effectiveness of Article 6 ECHR safeguards.
The right to a fair trial requires more than the formal presence of procedural guarantees. Defendants must be afforded a genuine opportunity to understand, challenge, and participate in proceedings that carry such severe consequences.
Where proceedings are conducted with exceptional speed and limited evidentiary examination, there is a substantial risk that individualised judicial scrutiny is replaced by routine and standardised decision-making.
Particularly in proceedings where defendants face decades of imprisonment, courts must ensure rigorous examination of evidence, meaningful defence participation, and genuinely individualised sentencing. These safeguards are not optional procedural formalities but binding legal obligations deriving from Article 6 ECHR.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Έκθεση Παρακολούθησης Δικών – Χανιά, 17 Ιουνίου 2026
Στις 17 Ιουνίου 2026, παρατηρητές δικών από το 50outofmany παρακολούθησαν ποινικές διαδικασίες ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης στα Χανιά, σχετικά με κατηγορίες περί παράνομης μεταφοράς πολιτών τρίτων χωρών. Οι παρατηρητές παρευρέθηκαν προκειμένου να αξιολογήσουν τη συμμόρφωση της διαδικασίας με το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις σχετικές διατάξεις της ελληνικής ποινικής δικονομίας.
Οι παρατηρητές παρακολούθησαν 8 υποθέσεις που αφορούσαν 15 κατηγορούμενους. Από τις προγραμματισμένες υποθέσεις, οι 6 εκδικάστηκαν και οι 2 αναβλήθηκαν.
Οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του άρθρου 25 του Νόμου 5038/2023, που αφορά την παράνομη μεταφορά πολιτών τρίτων χωρών, με επιβαρυντικές περιστάσεις όπως η τέλεση της πράξης με σκοπό το οικονομικό όφελος και η έκθεση ανθρώπινης ζωής σε κίνδυνο. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις περιλαμβάνουν κάθειρξη έως 10 έτη και χρηματικές ποινές από 30.000 έως 60.000 ευρώ για κάθε μεταφερόμενο πρόσωπο· τουλάχιστον 10 έτη κάθειρξης και χρηματικές ποινές από 60.000 έως 100.000 ευρώ ανά πρόσωπο εφόσον η πράξη τελείται με σκοπό το κέρδος· και τουλάχιστον 15 έτη κάθειρξης και χρηματική ποινή 200.000 ευρώ ανά πρόσωπο όταν τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη ζωή. Επιπλέον, όλοι οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του άρθρου 83 του Νόμου 3386/2005 για παράνομη είσοδο, το οποίο προβλέπει ελάχιστη ποινή φυλάκισης τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ.
Από τις υποθέσεις που παρακολουθήθηκαν, έξι κατέληξαν σε καταδίκες, δεν καταγράφηκε καμία αθώωση και μία υπόθεση παραπέμφθηκε στο αρμόδιο Δικαστήριο Ανηλίκων κατόπιν επιτυχούς ένστασης σχετικά με την ηλικία του κατηγορουμένου. Οι κατηγορούμενοι ήταν κυρίως υπήκοοι Σουδάν και Αιγύπτου. Τέσσερις κατηγορούμενοι που δεν τελούσαν υπό προσωρινή κράτηση απουσίαζαν από τις ακροαματικές διαδικασίες.
Νομική εκπροσώπηση
Η νομική εκπροσώπηση ποικίλλε αυτή τη φορά μεταξύ δικηγόρων από ΜΚΟ, ιδιωτικά διορισμένων δικηγόρων και συνηγόρων που είχαν διοριστεί από το κράτος. Μία υπόθεση υποστηρίχθηκε από την Equal Rights Beyond Borders, δύο κατηγορούμενοι εκπροσωπήθηκαν από ιδιωτικά διορισμένους δικηγόρους, ενώ όλοι οι υπόλοιποι εκπροσωπήθηκαν από συνηγόρους διορισμένους από το κράτος.
Οι παρατηρητές διαπίστωσαν διαφορές στο επίπεδο υπεράσπισης των κατηγορουμένων, ανάλογα με τη μορφή της νομικής τους εκπροσώπησης. Οι υποθέσεις που υποστηρίζονταν από ΜΚΟ και ιδιώτες δικηγόρους φαίνεται να περιλάμβαναν πιο αναλυτικούς ισχυρισμούς και πληρέστερη τεκμηρίωση σε σύγκριση με εκείνες που εκπροσωπούνταν αποκλειστικά μέσω της κρατικής νομικής βοήθειας.
Διερμηνεία
Η διερμηνεία κρίθηκε ως γενικά επαρκής. Υπήρχε διερμηνεία από τα αραβικά στα ελληνικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε διερμηνεία από αγγλικά σε ελληνικά.
Διάρκεια των διαδικασιών
Η μέση διάρκεια ακρόασης κάθε υπόθεσης υπολογίζεται στα επτά λεπτά. Η εξαιρετικά σύντομη διάρκεια των διαδικασιών είναι ιδιαίτερα ανησυχητική δεδομένης της σοβαρότητας των κατηγοριών και των εξαιρετικά αυστηρών ποινών που διακυβεύονται. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι διαδικασίες που διαρκούν μόλις λίγα λεπτά στερούν από τους κατηγορούμενους μια ουσιαστική δυνατότητα αποτελεσματικής συμμετοχής στη δίκη τους και παράλληλα καθιστούν αδύνατη την επαρκώς ενδελεχή εξέταση κάθε υπόθεσης από το δικαστήριο.
Μάρτυρες
Σε καμία από τις παρακολουθούμενες ακροαματικές διαδικασίες δεν κλήθηκαν μάρτυρες να καταθέσουν. Η απουσία εξέτασης μαρτύρων εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την αποδεικτική βάση επί της οποίας στηρίζονται οι καταδίκες.
Η απουσία μαρτύρων, σε συνδυασμό με τις εξαιρετικά σύντομες διαδικασίες που καταλήγουν στην επιβολή ιδιαίτερα αυστηρών στερητικών της ελευθερίας ποινών, δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο πραγματοποιείται πλήρης και εξατομικευμένη αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών κάθε υπόθεσης. Η σχεδόν αποκλειστική εξάρτηση από τις έγγραφες καταθέσεις απόντων μαρτύρων, χωρίς ουσιαστική αποδεικτική διαδικασία, υπονομεύει τα δικαιώματα των κατηγορουμένων σε αντιμωλία και σε αποτελεσματική συμμετοχή της υπεράσπισης, όπως κατοχυρώνονται από το Άρθρο 6 της ΕΣΔΑ.
Αποδεικτικά στοιχεία
Όσον αφορά τον κατηγορούμενο που ισχυρίστηκε ότι ήταν ανήλικος, οι δικηγόροι της Equal Rights Beyond Borders (ERBB) επέμειναν στη διενέργεια και των τριών διαθέσιμων μεθόδων εκτίμησης ηλικίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί μία ολοκληρωμένη αξιολόγηση του ισχυρισμού. Οι εξετάσεις αυτές περιλάμβαναν ακτινογραφία καρπού, ψυχολογική αξιολόγηση και επιπλέον ιατρικές εξετάσεις.
Η υπεράσπιση ζήτησε συγκεκριμένα μία πλήρη αξιολόγηση λόγω της αναξιοπιστίας της αρχικής εξέτασης καρπού, η οποία είχε δείξει ότι ο κατηγορούμενος ήταν ενήλικος. Οι δικηγόροι υπεράσπισης υποστήριξαν, σε συμφωνία με ανησυχίες που έχουν εκφραστεί και σε προηγούμενες παρόμοιες διαδικασίες, ότι η αποκλειστική εξάρτηση από την εξέταση καρπού ως μέθοδο προσδιορισμού ηλικίας είναι αναξιόπιστη και μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένα συμπεράσματα.
Οι παρατηρητές δικών, ευθυγραμμιζόμενοι με τις ανησυχίες που εξέφρασε η υπεράσπιση, σημειώνουν ότι η πιθανότητα αναξιοπιστίας της εξέτασης καρπού πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο όταν προβάλλεται σχετικός ισχυρισμός και ότι η εξέταση αυτή δεν θα πρέπει να αποτελεί τη μοναδική βάση προσδιορισμού της ηλικίας του κατηγορουμένου.
Μετά την ολοκλήρωση του πλήρους συνόλου εξετάσεων, ο κατηγορούμενος τελικά αναγνωρίστηκε ως ανήλικος και η υπόθεση παραπέμφθηκε στο αρμόδιο Δικαστήριο Ανηλίκων.
Το αποτέλεσμα αυτό καταδεικνύει τους περιορισμούς και την πιθανή αναξιοπιστία της αποκλειστικής χρήσης της εξέτασης καρπού για τον προσδιορισμό της ηλικίας και αναδεικνύει τη σημασία ολοκληρωμένων και διεπιστημονικών διαδικασιών εκτίμησης ηλικίας, ιδίως λόγω των σημαντικών νομικών συνεπειών που συνεπάγεται η διαπίστωση της ενηλικότητας. Εάν το δικαστήριο είχε βασιστεί αποκλειστικά στην εξέταση καρπού, ένα παιδί θα μπορούσε να είχε διωχθεί και καταδικαστεί λανθασμένα στο πλαίσιο του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης ενηλίκων.
Ισχυρισμοί και ενστάσεις
Οι συνήγοροι υπεράσπισης προέβαλαν ισχυρισμούς και ενστάσεις σχετικά με κατάσταση ανάγκης, εξαναγκασμό και εύλογη αμφιβολία, οι οποίοι απορρίφθηκαν από το δικαστήριο.
Μόνο στην υπόθεση που υποστηρίχθηκε από την Equal Rights Beyond Borders έγινε δεκτή η ένσταση σχετικά με την ηλικία του κατηγορουμένου και η υπόθεση παραπέμφθηκε στο αρμόδιο Δικαστήριο Ανηλίκων.
Σε άλλη υπόθεση, έγινε εν μέρει δεκτή ένσταση περί έλλειψης ελληνικής δικαιοδοσίας, καθώς το δικαστήριο αναγνώρισε ότι τα γεγονότα είχαν λάβει χώρα εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων. Κατά συνέπεια, η πράξη από τετελεσμένη παράνομη μεταφορά χαρακτηρίστηκε ως απόπειρα παράνομης μεταφοράς. Παρ' όλα αυτά, στον κατηγορούμενο επιβλήθηκε και πάλι η βαρύτερη ποινή της κάθειρξης.
Αποφάσεις
Όλες οι υποθέσεις που εκδικάστηκαν κατέληξαν σε καταδικαστικές αποφάσεις. Σε μία υπόθεση που αφορούσε δύο Αιγύπτιους κατηγορούμενους, προτάθηκε συμφωνία ποινικής διαπραγμάτευσης που προέβλεπε ποινή κάθειρξης 25 ετών. Οι κατηγορούμενοι απέρριψαν την πρόταση και προχώρησαν σε πλήρη ακροαματική διαδικασία. Ωστόσο, η ακροαματική διαδικασία κατέληξε τελικά στην επιβολή της ίδιας ποινής, δηλαδή 25 ετών κάθειρξης.
Η πρακτική αυτή εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τον σκοπό και τη λειτουργία του συστήματος ποινικής διαπραγμάτευσης. Οι συμφωνίες αυτές προορίζονται γενικά να παρέχουν στους κατηγορούμενους μειωμένη ποινή, με αντάλλαγμα την αποδοχή της ενοχής και την παραίτηση από ορισμένα δικονομικά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος άσκησης έφεσης.
Η επιβολή της ίδιας ποινής στους κατηγορούμενους ανεξάρτητα από το αν αποδέχονται ή όχι μία τέτοια συμφωνία κινδυνεύει να καταστήσει τη διαδικασία χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο και ενδέχεται να ασκήσει αθέμιτη πίεση στους κατηγορούμενους να παραιτηθούν από δικονομικά τους δικαιώματα χωρίς να αποκομίζουν κανένα πραγματικό όφελος.
Ποινές
Οι παρατηρητές κατέγραψαν μία εντυπωσιακή απουσία εξατομίκευσης στην επιμέτρηση των ποινών. Σε όλες τις υποθέσεις, ο εισαγγελέας πρότεινε πανομοιότυπες ποινές πέντε ετών κάθειρξης για κάθε μεταφερόμενο πρόσωπο, γεγονός που αντικατοπτρίζει μία ιδιαίτερα τυποποιημένη προσέγγιση στην επιμέτρηση των ποινών.
Ένας κατηγορούμενος έλαβε συνολική ποινή που ανερχόταν σε 1.136 έτη φυλάκισης.
Παρότι σε ορισμένες περιπτώσεις αναγνωρίστηκαν ελαφρυντικές περιστάσεις βάσει των άρθρων 84 παρ. 2(β) και 133 του Ποινικού Κώδικα, αυτό δεν μεταβάλλει την πραγματική ποινή που καλούνται να εκτίσουν οι κατηγορούμενοι.
Η επιβολή πανομοιότυπων ποινών σε πολλαπλές υποθέσεις, ανεξαρτήτως των ατομικών περιστάσεων, εγείρει σοβαρές ανησυχίες ως προς τη συμμόρφωση με την αρχή της εξατομίκευσης της ποινής. Οι ποινικές κυρώσεις πρέπει να βασίζονται στα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης και στις προσωπικές συνθήκες κάθε κατηγορουμένου και όχι να επιβάλλονται μέσω τυποποιημένων ή προκαθορισμένων προσεγγίσεων.
Η επαναλαμβανόμενη επιβολή των αυστηρότερων διαθέσιμων ποινών ενέχει τον κίνδυνο να μετατρέψει τη δικαστική κρίση σε μία διοικητική άσκηση ρουτίνας, αντί για μία εξατομικευμένη αξιολόγηση της ποινικής ευθύνης.
Γενικές Παρατηρήσεις
Οι διαδικασίες που παρατηρήθηκαν στις 17 Ιουνίου 2026 αναδεικνύουν συνεχιζόμενες διαρθρωτικές ανησυχίες σχετικά με το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη.
Ο συνδυασμός επτάλεπτων ακροαματικών διαδικασιών, της πλήρους απουσίας εξέτασης μαρτύρων, των τυποποιημένων εισαγγελικών προτάσεων ως προς τις ποινές και της επαναλαμβανόμενης επιβολής πανομοιότυπων και εξαιρετικά αυστηρών ποινών εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την πρακτική αποτελεσματικότητα των εγγυήσεων του Άρθρου 6 της ΕΣΔΑ.
Το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη απαιτεί κάτι περισσότερο από την τυπική ύπαρξη δικονομικών εγγυήσεων. Οι κατηγορούμενοι πρέπει να έχουν πραγματική δυνατότητα να κατανοήσουν, να αμφισβητήσουν και να συμμετάσχουν ουσιαστικά σε διαδικασίες που έχουν τόσο σοβαρές συνέπειες.
Όταν οι διαδικασίες διεξάγονται με εξαιρετική ταχύτητα και περιορισμένη αποδεικτική εξέταση, δημιουργείται σοβαρός κίνδυνος η εξατομικευμένη δικαστική κρίση να αντικαθίσταται από τυποποιημένη και αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων.
Ιδίως σε διαδικασίες όπου οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν ποινές κάθειρξης δεκαετιών, τα δικαστήρια οφείλουν να διασφαλίζουν την αυστηρή εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων, την ουσιαστική συμμετοχή της υπεράσπισης και την πραγματικά εξατομικευμένη επιμέτρηση της ποινής. Οι εγγυήσεις αυτές δεν αποτελούν προαιρετικές δικονομικές τυπικότητες αλλά δεσμευτικές νομικές υποχρεώσεις που απορρέουν από το Άρθρο 6 της ΕΣΔΑ.