Herakleio, Crete Trials Monitoring -2 April 2026

April 07, 2026

Trial Monitoring

Criminalisation Crete

Greek version below

On 2 April 2026 trial observers from 50outofmany attended hearings before the One-Member Appeals Court of Felonies of Eastern Crete in Herakleion. Observers were present to assess compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure.

All defendants were charged under Article 25 of Law 5038/2023, relating to the unauthorised transport of third-country nationals, with aggravating circumstances such as acting for profit and endangerment of life. Sanctions under this provision include:

• Imprisonment of up to 10 years and fines of €30,000–€60,000 per person transported;
  
• A minimum of 10 years and €60,000–€100,000 per person if committed for profit;
• A minimum of 15 years and €200,000 per person if life is endangered.

In addition, all defendants faced charges under Article 83 of Law 3386/2005 for unauthorised entry, which carries a minimum three-month custodial sentence and a fine of at least €1,500.

In total, 8 hearings involving 12 defendants were monitored. 8 defendants were Sudanese nationals and 3 defendants were from Egypt.  One defendant was not present. All cases proceeded to hearings and there were no postponements.  6 defendants were convicted, receiving 10 year imprisonment sentences, 5 defendants were acquitted. 

Legal representation

All defendants were represented by state-appointed lawyers, except for three defendants who were represented by privately appointed lawyers. Trial observers noted particularly thorough representation and preparation for the case by the privately appointed lawyers. Specifically, in both cases that led to acquittals the lawyer brought the wives of the defendants as defence witnesses, engaged with evidence in the evidentiary proceedings and raised procedural objections. Notably, all cases involving privately appointed legal representation resulted in acquittals.

Interpretation

Interpretation was generally provided from Arabic to Greek and was assessed as adequate in most cases. However, issues arose in one case involving a defendant speaking the Nuer language. The court initially suggested proceeding on the basis that the defendant also spoke Arabic and English, despite the defendant indicating otherwise and clearly stating that in the pre-trial stage he had severe communication and understanding difficulties. 

Following objections, an independent interpreter from the public was proposed and accepted. Ultimately, the court proceeded with double interpretation (Nuer → English → Greek). The initial hesitation of the court to try and provide an environment that enables thorough understanding by the defendant indicates an effort to rush through the proceedings with neglect for safeguards. However, the consequent effort to accept an alternative interpreter and provide a due process to the defendant indicated a positive step forward.

Claims and objections

Several procedural objections and substantive claims were raised:

The objection of lack of territorial jurisdiction of Greek Courts was raised in two cases on the basis that the alleged acts took place in international waters. The objection was accepted in both instances. In one case, one defendant was convicted for attempted illegal transport (identified as holding the GPS), while the co-defendant was acquitted. In the second case, the objection was also accepted, and the defendant was convicted for attempted illegal transport (10 years’ imprisonment).

Further, the in dubio pro reo principle was invoked in an objection regarding the defendants’ age, who claimed being a minor. However, this objection was rejected due to the submission by the defence of a birth certificate in Arabic that had not been officially translated.

Regarding the claims, state of emergency was invoked in multiple cases. In one instance, which led to acquittal, the state of emergency was considered proven, since the defendant was travelling with his pregnant wife.  

Lastly, claims under Article 3(3) of Law 5038/2023, exempting asylum seekers from criminalisation were raised by the defence lawyers of Sudanese defendants,  but were rejected in all cases.

Evidence and Witnesses

The evidentiary procedure varied across cases but raised several concerns. Regarding witnesses, in two cases, the defendant’s wives were called to testify as defence witnesses. In fact, these cases ended up in acquittals for the defendants, indicating also how a proper preparation and evidentiary thoroughness can positively impact the outcome of a case. In two cases, the arresting Coast Guard officers were called to testify as prosecution witnesses, while defence lawyers highlighted also the absence of the passengers on the board as prosecution witnesses, and the neglect of the court authorities in locating these key witnesses and summoning them before the court to testify.  

In one case, the defence raised concerns regarding the identification procedure, noting that recognition of the defendant was based on a printed photograph, without clarification as to how or where the photograph was taken.

Lastly, a birth certificate was not accepted due to the lack of official translation.

Verdicts

Out of the cases monitored, 5 defendants were acquitted, primarily on the basis of a recognised state of emergency and/or reasonable doubt regarding their guilt. 6 defendants were convicted and sentenced to 10 years’ imprisonment (filakisi). In one case involving two defendants, the prosecutor proposed acquittal, and the court indeed subsequently acquitted both on the basis of a state of emergency. 

Observers noted instances suggesting a lack of fully individualised assessment in some prosecutorial reasonings. In particular, during one Sudanese defendants’ apology, the prosecutor characterised Libya as a “safe country” and questioned the motives of defendants departing from there. Furthermore, the prosecutor emphasised that convictions were justified not on the basis of profit, but due to the alleged endangerment of the lives of passengers, without taking into consideration the claim of some defendants that they were passengers themselves, framing this as sufficient to warrant severe measures and handling of such cases.

Timeliness

The duration of hearings varied, but was noted significantly lengthier than other hearings we have monitored. The hearing for the first case lasted for approximately 30 minutes (decision reserved), the second one approximately 50 minutes, a case which led to acquittal lasted approximately 20 minutes, with the briefest hearing lasting around 15 minutes. 

Overall, the duration of proceedings was longer compared to previous monitoring observations in other locations, suggesting a more thorough examination in certain cases.

General conclusion

Overall, the monitored hearings in Herakleion reflected a mixed picture. On the one hand, the relatively longer duration of proceedings and the number of acquittals indicate instances of more substantive judicial engagement and assessment of the facts. The recognition of state of emergency and the application of the principle of reasonable doubt contributed to acquittals in several cases.

On the other hand, concerns remain regarding aspects of the proceedings, including limitations in interpretation, inconsistencies in evidentiary standards, indications of non-individualised prosecutorial reasoning and no recognition of Article 3 claims as sufficient to lead to an exemption of criminalisation and disregard caselaw from other jurisdictions accepting this very principle to lead to acquittal. The absence of key prosecution witnesses and reliance on limited evidentiary material further raise questions regarding the robustness of the evidentiary process.

Overall, while certain elements of the proceedings point towards improved compliance with fair-trial guarantees, persistent structural issues continue to affect the consistency and quality of judicial assessment.

Recommendations to the One-Member Appeals Court of Felonies of Eastern Crete

Interpretation: Ensure that interpretation is provided in a language and dialect fully understood by the defendant, without reliance on assumption of the defendants’ understanding or not proper interpretation unless strictly necessary and accompanied by safeguards. 

Witnesses: Ensure that key witnesses, including passengers present on the boat, are located and summoned to the hearing to testify, rather than relying primarily on statements from arresting authorities. 

Sentencing: Ensure consistent individualised assessment of criminal responsibility is essential at all stages of the proceedings. While the recognition of the “state of emergency” in several cases is a positive development, broader reasoning and prosecutorial proposals should consistently engage with each defendant’s personal circumstances, including vulnerability, family situation, and conditions in countries of transit. Greater contextual understanding of the realities would contribute to more fair judicial outcomes.

However, we recognise the positive steps taken by the court towards ensuring fair and thorough judicial examination and we urge that these practices be further reinforced in future practice.

—----------------------------------------

Παρακολούθηση Δικών- Ηράκλειο, Κρήτη, 2 Απριλίου 2026

Στις 2 Απριλίου 2026, παρατηρητ@ δίκης από το 50outofmany παρακολούθησαν συνεδριάσεις ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης στο Ηράκλειο. Οι παρατηρητές παρευρέθηκαν με σκοπό την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις σχετικές διατάξεις της ελληνικής ποινικής δικονομίας.

Όλοι οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του άρθρου 25 του Ν. 5038/2023, σχετικά με την παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών, με επιβαρυντικές περιστάσεις όπως η τέλεση από κερδοσκοπία και η διακινδύνευση ζωής. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν:

• Φυλάκιση έως 10 έτη και χρηματική ποινή €30.000–€60.000 ανά μεταφερόμενο πρόσωπο,
• Ελάχιστη ποινή 10 ετών και €60.000–€100.000 ανά άτομο εάν η πράξη τελέστηκε με σκοπό το κέρδος,
• Ελάχιστη ποινή 15 ετών και €200.000 ανά άτομο εάν τίθεται σε κίνδυνο η ζωή.

Επιπλέον, όλοι οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του άρθρου 83 του Ν. 3386/2005 για παράνομη είσοδο, η οποία επισύρει ελάχιστη ποινή φυλάκισης τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον €1.500.

Συνολικά, παρακολουθήθηκαν 8 συνεδριάσεις που αφορούσαν 12 κατηγορούμενους. Οι 8 ήταν υπήκοοι Σουδάν και οι 3 υπήκοοι Αιγύπτου, ενώ ένας κατηγορούμενος δεν παρέστη. Όλες οι υποθέσεις εκδικάστηκαν χωρίς αναβολές. Έξι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης 10 ετών, ενώ πέντε αθωώθηκαν.

Νομική Εκπροσώπηση

Όλοι οι κατηγορούμενοι εκπροσωπήθηκαν από αυτεπαγγέλτως διορισμένους συνηγόρους, με εξαίρεση τρεις που εκπροσωπήθηκαν από ιδιωτικά διορισμένους δικηγόρους. Οι παρατηρητές σημείωσαν ιδιαίτερα επιμελή προετοιμασία και ενεργή εκπροσώπηση από τους ιδιωτικά διορισμένους συνηγόρους. Συγκεκριμένα, στις δύο υποθέσεις που οδήγησαν σε αθώωση, οι συνήγοροι προσκόμισαν ως μάρτυρες υπεράσπισης τις συζύγους των κατηγορουμένων, συμμετείχαν ενεργά στην αποδεικτική διαδικασία και προέβαλαν δικονομικές ενστάσεις. Αξιοσημείωτο είναι ότι όλες οι υποθέσεις με ιδιωτική εκπροσώπηση κατέληξαν σε αθώωση.

Διερμηνεία

Η διερμηνεία παρεχόταν κατά κανόνα από αραβικά προς ελληνικά και κρίθηκε επαρκής στις περισσότερες περιπτώσεις. Ωστόσο, προέκυψαν ζητήματα σε υπόθεση κατηγορουμένου που μιλούσε Nuer. Το δικαστήριο αρχικά πρότεινε να συνεχιστεί η διαδικασία με βάση την υπόθεση ότι ο κατηγορούμενος κατανοούσε αραβικά και αγγλικά, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος δήλωσε σαφώς ότι αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες κατανόησης ήδη από το προδικαστικό στάδιο.

Κατόπιν ενστάσεων, προτάθηκε και έγινε δεκτός ανεξάρτητος διερμηνέας από το κοινό. Τελικώς, η διαδικασία προχώρησε με διπλή διερμηνεία (Nuer → Αγγλικά → Ελληνικά). Η αρχική απροθυμία του δικαστηρίου να διασφαλίσει πλήρη κατανόηση υποδηλώνει τάση επίσπευσης της διαδικασίας εις βάρος των εγγυήσεων μίας δίκαιης δίκης, ωστόσο η μεταγενέστερη αποδοχή εναλλακτικής λύσης συνιστά θετική εξέλιξη.

Ισχυρισμοί και Ενστάσεις

Προβλήθηκαν διάφορες δικονομικές ενστάσεις και ουσιαστικοί ισχυρισμοί:

Η ένσταση έλλειψης κατα τόπον αρμοδιότητας των ελληνικών δικαστηρίων προτάθηκε σε δύο υποθέσεις, με το επιχείρημα ότι τα φερόμενα περιστατικά έλαβαν χώρα σε διεθνή ύδατα. Η ένσταση έγινε δεκτή και στις δύο περιπτώσεις. Στη μία υπόθεση, ένας κατηγορούμενος καταδικάστηκε για απόπειρα παράνομης μεταφοράς (ως χειριστής GPS), ενώ ο συγκατηγορούμενος αθωώθηκε. Στη δεύτερη υπόθεση, ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε για απόπειρα παράνομης μεταφοράς (10 έτη φυλάκισης).

Επιπλέον, προβλήθηκε ένσταση σχετικά με την ανηλικότητα κατηγορουμένου, η οποία απορρίφθηκε λόγω προσκόμισης πιστοποιητικού γέννησης στην αραβική γλώσσα χωρίς επίσημη μετάφραση.

Ως προς τους ισχυρισμούς, η κατάσταση ανάγκης προβλήθηκε σε πολλές υποθέσεις. Σε μία περίπτωση που οδήγησε σε αθώωση, κρίθηκε ότι υφίστατο κατάσταση ανάγκης λόγω του ότι ο κατηγορούμενος ταξίδευε με την έγκυο σύζυγό του.

Τέλος, προβλήθηκαν ισχυρισμοί βάσει του άρθρου 3(3) του Ν. 5038/2023 περί εξαίρεσης των αιτούντων άσυλο από την ποινικοποίηση, οι οποίοι απορρίφθηκαν σε όλες τις περιπτώσεις.

Αποδεικτική Διαδικασία και Μάρτυρες

Η αποδεικτική διαδικασία παρουσίασε διαφοροποιήσεις, αλλά ανέδειξε και σημαντικά ζητήματα. Σε δύο υποθέσεις, οι σύζυγοι των κατηγορουμένων κατέθεσαν ως μάρτυρες υπεράσπισης, σε υποθέσεις οι οποίες κατέληξαν σε αθωωτικές αποφάσεις, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ουσιαστικής προετοιμασίας της υπεράσπισης.

Σε δύο υποθέσεις, ως μάρτυρες κατηγορίας κατέθεσαν οι λιμενικοί που πραγματοποίησαν τη σύλληψη, ενώ οι συνήγοροι υπεράσπισης επεσήμαναν την απουσία των επιβατών ως μαρτύρων κατηγορίας και την έλλειψη ενεργειών των αρχών για τον εντοπισμό και την κλήτευσή τους.

Σε μία υπόθεση, η υπεράσπιση αμφισβήτησε τη διαδικασία αναγνώρισης του κατηγορου΄μενου, επισημαίνοντας ότι βασίστηκε σε εκτυπωμένη φωτογραφία, χωρίς διευκρινίσεις ως προς τη λήψη της.

Τέλος, πιστοποιητικό γέννησης που προσκομίστηκε για να αποδείξει την ανηλικότητα του κατηγορούμενου, δεν έγινε δεκτό λόγω έλλειψης επίσημης μετάφρασης.

Αποφάσεις

Από τις υποθέσεις που παρακολουθήθηκαν, 5 κατηγορούμενοι αθωώθηκαν, κυρίως λόγω αναγνώρισης κατάστασης ανάγκης και/ή αμφιβολιών ως προς την ενοχή τους. 6 κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε ποινή φυλάκισης 10 ετών. Σε μία υπόθεση με δύο κατηγορουμένους, η εισαγγελέας πρότεινε αθώωση και το δικαστήριο ευθυγραμμίστηκε με την πρόταση αυτή.

Οι παρατηρητές κατέγραψαν ενδείξεις έλλειψης πλήρως εξατομικευμένης αξιολόγησης σε ορισμένες εισαγγελικές τοποθετήσεις. Ειδικότερα, σε απολογία Σουδανού κατηγορουμένου, η εισαγγελέας χαρακτήρισε τη Λιβύη ως «ασφαλή χώρα» και αμφισβήτησε τα κίνητρα αναχώρησης. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι οι καταδίκες βασίζονται στην έκθεση σε κίνδυνο των επιβατών και όχι στο οικονομικό όφελος, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ισχυρισμοί κατηγορουμένων ότι ήταν και οι ίδιοι επιβάτες.

Διάρκεια Διαδικασίας

Η διάρκεια των συνεδριάσεων παρουσίασε διαφοροποιήσεις, αλλά ήταν συνολικά μεγαλύτερη σε σύγκριση με άλλες περιοχές. Η πρώτη υπόθεση διήρκεσε περίπου 30 λεπτά (με επιφύλαξη απόφασης), η δεύτερη περίπου 50 λεπτά, μία υπόθεση που οδήγησε σε αθώωση περίπου 20 λεπτά, ενώ η συντομότερη διήρκεσε περίπου 15 λεπτά.

Συνολικά, η αυξημένη διάρκεια υποδηλώνει σε ορισμένες περιπτώσεις πιο ουσιαστική και εις βάθος εξέταση των υποθέσεων.

Γενικά Συμπεράσματα

Οι παρατηρηθείσες διαδικασίες στο Ηράκλειο παρουσιάζουν μια μικτή εικόνα. Από τη μία πλευρά, η μεγαλύτερη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών και ο αριθμός των αθωώσεων υποδηλώνουν περιπτώσεις ουσιαστικής δικαστικής αξιολόγησης. Η αναγνώριση της κατάστασης ανάγκης και η εφαρμογή της αρχής της εύλογης αμφιβολίας συνέβαλαν σε αθωωτικές αποφάσεις.

Από την άλλη πλευρά, παραμένουν ανησυχίες σχετικά με ζητήματα διερμηνείας, ασυνέπειες στην αποδεικτική διαδικασία, ενδείξεις μη εξατομικευμένης εισαγγελικής προσέγγισης και τη συστηματική απόρριψη των ισχυρισμών βάσει του άρθρου 3. Η απουσία κρίσιμων μαρτύρων και η περιορισμένη αποδεικτική βάση εγείρουν περαιτέρω ερωτήματα ως προς την επάρκεια της διαδικασίας.

Συνολικά, παρά ορισμένες θετικές εξελίξεις, διαδικαστικές παραβιάσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τη συνέπεια και την ποιότητα της δικαστικής κρίσης.

Συστάσεις προς το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης

Διερμηνεία: Να διασφαλίζεται ότι η διερμηνεία παρέχεται σε γλώσσα και διάλεκτο που κατανοεί πλήρως ο κατηγορούμενος, χωρίς υποθέσεις περί κατανόησης και χωρίς προσφυγή σε ελλιπείς μορφές διερμηνείας, εκτός εάν είναι απολύτως αναγκαίο και με παροχή κατάλληλων εχεγγύων.

Μάρτυρες: Να εξαντλούνται όλα τα μέσα για τον εντοπισμό και την κλήτευση βασικών μαρτύρων, συμπεριλαμβανομένων των επιβατών, αντί της αποκλειστικής στήριξης σε καταθέσεις αρχών για την πιστοποίηση της ενοχής.

Εξατομικευμένη αξιολόγηση: Να διασφαλίζεται η συνεπής και εξατομικευμένη εκτίμηση της ποινικής ευθύνης σε όλα τα στάδια της διαδικασίας. Παρά τη θετική αναγνώριση της κατάστασης ανάγκης σε ορισμένες περιπτώσεις, η αιτιολόγηση και οι εισαγγελικές προτάσεις πρέπει να λαμβάνουν συστηματικά υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις των κατηγορουμένων, όπως ευαλωτότητα, συνθήκες διέλευσης και το ευρύτερο συγκείμενο.

Τέλος, αναγνωρίζονται τα θετικά βήματα του δικαστηρίου προς την κατεύθυνση μιας πιο ουσιαστικής και δίκαιης εξέτασης των υποθέσεων, και ενθαρρύνεται η περαιτέρω ενίσχυση αυτών των πρακτικών.