Rhodos Trials Monitoring - 8 June 2026
| June 09, 2026 | Trial Monitoring |
Greek version below
On 8 June 2026, trial observers from the Border Violence Monitoring Network (BVMN) monitored appeal proceedings before the Three-Member Appeals Court of the Dodecanese in Rhodes concerning charges of alleged facilitation of unauthorised entry and transport of third-country nationals. Trial observers were present to assess compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure. Observers monitored 6 cases involving 15 defendants. Of the 6 scheduled cases, 3 cases were heard, while the remaining cases were postponed.
Defendants were charged under Article 25 of Law 5038/2023, relating to the unauthorised transport of third-country nationals, with aggravating circumstances such as acting for profit and endangerment of life. Sanctions under this provision include imprisonment of up to 10 years and fines of €30,000–€60,000 per person transported; a minimum of 10 years’ imprisonment and fines of €60,000–€100,000 per person if committed for profit; and a minimum of 15 years’ imprisonment and a fine of €200,000 per person if life is endangered. In addition, all defendants faced charges under Article 83 of Law 3386/2005 for unauthorised entry, which carries a minimum three-month custodial sentence and a fine of at least €1,500.
Some defendants were also charged under Article 187 of the Penal Code (criminal organisation), which penalises any person who forms, joins, or directs an organised group of three or more persons acting with continuity and aiming to commit serious crimes. Participation is punishable by imprisonment of up to ten years and a monetary fine, while leadership attracts heavier penalties. Assisting such organisations, for example by providing funds, resources, information, or recruiting members, is punishable by imprisonment of at least three years and a fine. Convictions under this article cannot be suspended or converted, and appeals generally have no suspensive effect.
Of the monitored cases, one defendant was acquitted, while first-instance convictions were upheld for six defendants. Two hearings involving eight defendants in total were postponed to January and March 2027 respectively. The defendants were predominantly nationals of Turkey, Iranian Kurdistan, and Azerbaijan.
Legal Representation
The only case that resulted in acquittal was represented by two NGO-appointed lawyers. Defence lawyers developed legal arguments and objections, which may have significantly contributed to the positive outcome.
Other defendants were represented by a combination of state-appointed and privately appointed lawyers. Observers noted less extensive defence submissions and fewer efforts to introduce evidence supporting defence claims. In one case, lawyers failed to appear and later claimed illness but had not informed either their clients or the court in advance. In other cases, lawyers arrived late, resulting in repeated interruptions of proceedings while the court waited for their arrival.
Interpretation
Interpretation was provided through a variety of arrangements, including two-stage interpretation in one case (Farsi–English and English–Greek), as well as Turkish–Greek and Russian–Greek interpretation.
Observers noted that, in an effort to move through the court docket more quickly, judges and, in some instances, defence lawyers and judges appeared to encourage defendants to proceed in English or Turkish rather than wait for Arabic or Russian interpretation. Such practices raise concerns regarding defendants’ ability to fully understand and effectively participate in proceedings.
Postponments
Two cases were postponed for periods of seven and nine months affecting eight defendants already in prison. Such delays are particularly concerning where defendants remain in prison pending the outcome of the appeal proceedings.
In one case, two Greek co-defendants who were not detained failed to appear before the court. Their co-defendant, a Turkish national, remained in prison to wait for the next hearing. Due to the absence of defence counsel, the case was postponed and the detained defendant will remain in prison for at least another seven months. The defendant expressed frustration before the court, to which the judges responded that they could do nothing about the situation.
Claims and objections
In practice, only one case was examined in thorough substantial detail. This was the case supported by the two NGO lawyers and which ultimately resulted in acquittal.
Objection to Jurisdiction
Defence lawyers argued that the Greek courts lacked jurisdiction because the arrest had taken place outside Greek territorial waters and because the transported persons had intended to travel to Italy rather than Greece. The court rejected the objection, reasoning that as the vessel had been sailing for three days, it must necessarily have passed through Greek territorial waters.
Article 3- exemption from criminalisation
Defence lawyers further argued that both defendants were asylum seekers and therefore should be exempt from criminal liability under Article 3 of Law 5038/2023. They submitted evidence and supporting case law indicating that recognised refugees and asylum seekers fall outside the scope of criminalisation envisaged by the law.
The court rejected this argument, holding that the exemption provided under Article 3 could not apply to the offence of illegal transport. According to the court, Article 3 protects refugees and asylum seekers who are transported, rather than individuals accused of carrying out the transport itself. Since the transportation had already been established, the exemption could not apply.
Evidence and witnesses
Only in one case a witness was called and was present to testify. The witness was the wife of one of the defendants. In another case, witnesses who had been summoned failed to appear before the court. Nevertheless, the appeal was dismissed and the first-instance conviction was upheld.
Outcomes
Observers welcome the acquittal secured in one of the monitored cases. At the same time, the rejection of both the jurisdictional objection and the Article 3 exemption argument raises concerns regarding a potentially selective interpretation of the law that may be influenced more by the nature of the charges and the profile of defendants than by the specific factual circumstances of each case.
In the cases where first-instance convictions were upheld, sentences remained extremely high. The highest cumulative sentence reached 101 years and six months of imprisonment, while the highest financial penalty amounted to €2.3 million.
The court accepted mitigating circumstances in several cases, significantly reducing the effective time to be served. Mitigating circumstances under Article 84(2)(a) and Article 84(2)(e) of the Penal Code were accepted in different cases.
General Observations
Observers noted expedited procedures, a chaotic courtroom environment, repeated absences of participants, and failures to notify the court in advance of non-attendance. Proceedings often lasted only a few minutes and were characterised by a rushed atmosphere. Throughout the day, there appeared to be a strong emphasis on moving through the court docket as quickly as possible.
These observations raise broader concerns regarding compliance with Article 6 ECHR. The combination of brief hearings, repeated postponements affecting detained defendants, the absence of witnesses in most cases, and interpretation arrangements that appeared driven by expediency rather than defendants’ needs may undermine the effective participation of defendants in proceedings. Article 6 requires not only the formal presence of procedural safeguards, but also that defendants are able to effectively understand, follow, and participate in their trial.
Observers were further concerned that only one of the monitored cases was examined in thorough substantial detail, while the majority of proceedings were either postponed or concluded without extensive evidentiary examination. In cases carrying exceptionally severe custodial sentences and financial penalties, the speed with which proceedings were conducted raises questions regarding the practical effectiveness of defence rights, equality of arms, and the thoroughness of judicial scrutiny.
Taken together, the observations made during the monitoring suggest continuing fair trial concerns relating to effective legal representation, interpretation, the examination of evidence, and the right of detained defendants to have their cases heard within a reasonable time. These safeguards form core components of the right to a fair hearing under Article 6 ECHR and are particularly important in proceedings where defendants face lengthy prison sentences and significant financial sanctions.
---------------------------------------------------
Στις 8 Ιουνίου 2026, παρατηρητές δικών από το Border Violence Monitoring Network (BVMN) παρακολούθησαν διαδικασίες εκδίκασης εφέσεων ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου στη Ρόδο, σχετικά με κατηγορίες για παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών. Οι παρατηρητές παραστάθηκαν προκειμένου να αξιολογήσουν τη συμμόρφωση με το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις σχετικές διατάξεις της ελληνικής ποινικής δικονομίας. Οι παρατηρητές παρακολούθησαν 6 υποθέσεις που αφορούσαν 15 κατηγορουμένους. Από τις 6 προγραμματισμένες υποθέσεις, οι 3 εκδικάστηκαν, ενώ οι υπόλοιπες αναβλήθηκαν.
Οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες του Άρθρου 25 του Νόμου 5038/2023, που αφορά την παράνομη μεταφορά υπηκόων τρίτων χωρών, με επιβαρυντικές περιστάσεις όπως η κερδοσκοπία και η διακινδύνευση της ζωής. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν κάθειρξη έως 10 έτη και πρόστιμα 30.000–60.000 ευρώ ανά μεταφερόμενο άτομο· τουλάχιστον 10 έτη κάθειρξης και πρόστιμα 60.000–100.000 ευρώ ανά άτομο εφόσον υπάρχει κερδοσκοπία· και τουλάχιστον 15 έτη κάθειρξης και πρόστιμο 200.000 ευρώ ανά άτομο εφόσον τίθεται σε κίνδυνο η ζωή. Επιπλέον, όλοι οι κατηγορούμενοι αντιμετώπιζαν κατηγορίες βάσει του Άρθρου 83 του Νόμου 3386/2005 για παράνομη είσοδο, το οποίο προβλέπει ελάχιστη ποινή φυλάκισης τριών μηνών και πρόστιμο τουλάχιστον 1.500 ευρώ.
Ορισμένοι κατηγορούμενοι διώκονταν επίσης βάσει του Άρθρου 187 του Ποινικού Κώδικα (εγκληματική οργάνωση), το οποίο τιμωρεί όποιον συγκροτεί, εντάσσεται ή διευθύνει οργανωμένη ομάδα τριών ή περισσότερων προσώπων που δρα με συνέχεια και αποσκοπεί στη διάπραξη σοβαρών εγκλημάτων. Η συμμετοχή τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή, ενώ η διεύθυνση επισύρει βαρύτερες ποινές. Η υποβοήθηση τέτοιων οργανώσεων, για παράδειγμα με παροχή χρημάτων, μέσων, πληροφοριών ή στρατολόγηση μελών, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή. Οι καταδίκες βάσει του άρθρου αυτού δεν μπορούν να ανασταλούν ή να μετατραπούν, ενώ οι εφέσεις γενικά δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα.
Από τις υποθέσεις που παρακολουθήθηκαν, ένας κατηγορούμενος αθωώθηκε, ενώ οι πρωτόδικες καταδίκες επικυρώθηκαν για έξι κατηγορουμένους. Δύο ακροαματικές διαδικασίες που αφορούσαν συνολικά οκτώ κατηγορουμένους αναβλήθηκαν για τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο του 2027 αντίστοιχα. Οι κατηγορούμενοι ήταν κυρίως υπήκοοι Τουρκίας, Ιρανικού Κουρδιστάν και Αζερμπαϊτζάν.
Νομική εκπροσώπηση
Η μόνη υπόθεση που κατέληξε σε αθώωση εκπροσωπήθηκε από δύο δικηγόρους διορισμένους από ΜΚΟ. Αυτή ήταν επίσης η μόνη υπόθεση στην οποία μάρτυρες ήταν παρόντες και κατέθεσαν ενώπιον του δικαστηρίου. Οι συνήγοροι υπεράσπισης ανέπτυξαν νομικούς ισχυρισμούς και ενστάσεις, οι οποίοι ενδέχεται να συνέβαλαν σημαντικά στο θετικό αποτέλεσμα.
Οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι εκπροσωπήθηκαν από συνδυασμό διορισμένων από το κράτος και ιδιωτικά διορισμένων δικηγόρων. Οι παρατηρητές σημείωσαν λιγότερο εκτεταμένους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς και λιγότερες προσπάθειες προσκόμισης αποδεικτικών στοιχείων προς υποστήριξη των ισχυρισμών της υπεράσπισης. Σε μία περίπτωση, δικηγόροι δεν εμφανίστηκαν και στη συνέχεια επικαλέστηκαν ασθένεια, χωρίς όμως να έχουν ενημερώσει εκ των προτέρων ούτε τους πελάτες τους ούτε το δικαστήριο. Σε άλλες περιπτώσεις, δικηγόροι προσήλθαν καθυστερημένα, με αποτέλεσμα επανειλημμένες διακοπές της διαδικασίας μέχρι την άφιξή τους.
Διερμηνεία
Η διερμηνεία παρεχόταν μέσω διαφόρων σχημάτων, συμπεριλαμβανομένης διπλής διερμηνείας σε μία υπόθεση (φαρσί–αγγλικά και αγγλικά–ελληνικά), καθώς και διερμηνείας τουρκικών–ελληνικών και ρωσικών–ελληνικών.
Οι παρατηρητές σημείωσαν ότι, σε μια προσπάθεια να προχωρήσει ταχύτερα το πινάκιο του δικαστηρίου, οι δικαστές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συνήγοροι υπεράσπισης φαίνονταν να ενθαρρύνουν τους κατηγορουμένους να προχωρήσουν στη διαδικασία στα αγγλικά ή στα τουρκικά αντί να αναμένουν διερμηνεία στα αραβικά ή στα ρωσικά. Τέτοιες πρακτικές εγείρουν ανησυχίες ως προς την ικανότητα των κατηγορουμένων να κατανοήσουν πλήρως και να συμμετάσχουν αποτελεσματικά στη διαδικασία.
Αναβολές
Δύο υποθέσεις αναβλήθηκαν για επτά και εννέα μήνες αντίστοιχα, επηρεάζοντας οκτώ κατηγορουμένους που βρίσκονταν ήδη στη φυλακή. Τέτοιες καθυστερήσεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές όταν οι κατηγορούμενοι παραμένουν κρατούμενοι εν αναμονή της έκβασης της έφεσης.
Σε μία υπόθεση, δύο Έλληνες συγκατηγορούμενοι που δεν ήταν κρατούμενοι δεν εμφανίστηκαν ενώπιον του δικαστηρίου. Ο συγκατηγορούμενός τους, υπήκοος Τουρκίας, παρέμεινε στη φυλακή αναμένοντας την επόμενη δικάσιμο. Λόγω της απουσίας του συνηγόρου υπεράσπισης, η υπόθεση αναβλήθηκε και ο κρατούμενος κατηγορούμενος θα παραμείνει στη φυλακή για τουλάχιστον ακόμη επτά μήνες. Ο κατηγορούμενος εξέφρασε την αγανάκτησή του ενώπιον του δικαστηρίου, στο οποίο οι δικαστές απάντησαν ότι δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα για την κατάσταση.
Ισχυρισμοί και ενστάσεις
Στην πράξη, μόνο μία υπόθεση εξετάστηκε ουσιαστικά και σε βάθος. Πρόκειται για την υπόθεση που υποστηρίχθηκε από τους δύο δικηγόρους της ΜΚΟ και η οποία τελικά κατέληξε σε αθώωση.
Ένσταση έλλειψης δικαιοδοσίας
Οι συνήγοροι υπεράσπισης υποστήριξαν ότι τα ελληνικά δικαστήρια στερούνται αρμοδιότητας, διότι η σύλληψη πραγματοποιήθηκε εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων και επειδή τα μεταφερόμενα πρόσωπα είχαν πρόθεση να μεταβούν στην Ιταλία και όχι στην Ελλάδα. Το δικαστήριο απέρριψε την ένσταση, κρίνοντας ότι, εφόσον το σκάφος έπλεε επί τρεις ημέρες, θα πρέπει κατ’ ανάγκην να είχε διέλθει από ελληνικά χωρικά ύδατα.
Άρθρο 3 – εξαίρεση από την ποινικοποίηση
Οι συνήγοροι υπεράσπισης υποστήριξαν περαιτέρω ότι και οι δύο κατηγορούμενοι ήταν αιτούντες άσυλο και, συνεπώς, θα έπρεπε να εξαιρεθούν από την ποινική ευθύνη βάσει του Άρθρου 3 του Νόμου 5038/2023. Προσκόμισαν αποδεικτικά στοιχεία και σχετική νομολογία που υποδείκνυαν ότι οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες και οι αιτούντες άσυλο εξαιρούνται από το πεδίο ποινικοποίησης που προβλέπει ο νόμος.
Το δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό, κρίνοντας ότι η εξαίρεση του Άρθρου 3 δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο αδίκημα της παράνομης μεταφοράς. Σύμφωνα με το δικαστήριο, το Άρθρο 3 προστατεύει τους πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο που μεταφέρονται και όχι τα πρόσωπα που κατηγορούνται ότι πραγματοποιούν τη μεταφορά. Εφόσον είχε ήδη αποδειχθεί ότι η μεταφορά έλαβε χώρα, η εξαίρεση δεν μπορούσε να εφαρμοστεί.
Αποδεικτικά στοιχεία και μάρτυρες
Μόνο σε μία υπόθεση κλήθηκε και παρέστη μάρτυρας για να καταθέσει. Η μάρτυρας ήταν η σύζυγος ενός εκ των κατηγορουμένων. Σε άλλη υπόθεση, μάρτυρες που είχαν κληθεί δεν εμφανίστηκαν ενώπιον του δικαστηρίου. Και σε αυτήν την περίπτωση η πρωτόδικη καταδίκη επικυρώθηκε.
Αποτελέσματα
Οι παρατηρητές χαιρετίζουν την αθώωση που επιτεύχθηκε σε μία από τις παρακολουθούμενες υποθέσεις. Ταυτόχρονα, η απόρριψη τόσο της ένστασης περί έλλειψης δικαιοδοσίας όσο και του ισχυρισμού περί εξαίρεσης βάσει του Άρθρου 3 εγείρει ανησυχίες σχετικά με μια ενδεχομένως επιλεκτική ερμηνεία του νόμου, η οποία μπορεί να επηρεάζεται περισσότερο από τη φύση των κατηγοριών και τα χαρακτηριστικά των κατηγορουμένων παρά από τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης.
Στις υποθέσεις όπου επικυρώθηκαν οι πρωτόδικες καταδίκες, οι ποινές παρέμειναν εξαιρετικά υψηλές. Η υψηλότερη αθροιστική ποινή ανήλθε σε 101 έτη και έξι μήνες κάθειρξης, ενώ το υψηλότερο χρηματικό πρόστιμο ανήλθε σε 2,3 εκατομμύρια ευρώ.
Το δικαστήριο αναγνώρισε ελαφρυντικές περιστάσεις σε αρκετές υποθέσεις, μειώνοντας σημαντικά τον εκτιτέο χρόνο. Ελαφρυντικές περιστάσεις βάσει του Άρθρου 84 παρ. 2(α) και του Άρθρου 84 παρ. 2(ε) του Ποινικού Κώδικα έγιναν δεκτές σε διαφορετικές υποθέσεις.
Γενικές παρατηρήσεις
Οι παρατηρητές σημείωσαν ταχύρρυθμες διαδικασίες, χαοτικό περιβάλλον στην αίθουσα του δικαστηρίου, επανειλημμένες απουσίες συμμετεχόντων και παραλείψεις ενημέρωσης του δικαστηρίου εκ των προτέρων για μη εμφάνιση. Οι διαδικασίες συχνά διαρκούσαν μόνο λίγα λεπτά και χαρακτηρίζονταν από βιαστική ατμόσφαιρα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, φαινόταν να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην όσο το δυνατόν ταχύτερη διεκπεραίωση του πινακίου.
Οι παρατηρήσεις αυτές εγείρουν ευρύτερες ανησυχίες σχετικά με τη συμμόρφωση προς το Άρθρο 6 ΕΣΔΑ. Ο συνδυασμός σύντομων ακροάσεων, επανειλημμένων αναβολών που επηρεάζουν κρατούμενους κατηγορουμένους, της απουσίας μαρτύρων στις περισσότερες υποθέσεις και των ρυθμίσεων διερμηνείας που φαίνεται να υπαγορεύονται από λόγους ταχύτητας και όχι από τις ανάγκες των κατηγορουμένων, ενδέχεται να υπονομεύει την αποτελεσματική συμμετοχή των κατηγορουμένων στη διαδικασία. Το Άρθρο 6 απαιτεί όχι μόνο την τυπική ύπαρξη διαδικαστικών εγγυήσεων, αλλά και οι κατηγορούμενοι να μπορούν να κατανοούν, να παρακολουθούν και να συμμετέχουν ουσιαστικά στη δίκη τους.
Οι παρατηρητές εξέφρασαν επίσης ανησυχία για το γεγονός ότι μόνο μία από τις παρακολουθούμενες υποθέσεις εξετάστηκε ουσιαστικά και σε βάθος, ενώ η πλειονότητα των διαδικασιών είτε αναβλήθηκε είτε ολοκληρώθηκε χωρίς εκτεταμένη εξέταση αποδεικτικών στοιχείων. Σε υποθέσεις που επισύρουν εξαιρετικά βαριές στερητικές της ελευθερίας ποινές και σημαντικές χρηματικές κυρώσεις, η ταχύτητα με την οποία διεξήχθησαν οι διαδικασίες εγείρει ερωτήματα ως προς την πρακτική αποτελεσματικότητα των δικαιωμάτων υπεράσπισης, την ισότητα των όπλων και την πληρότητα του δικαστικού ελέγχου.
Συνολικά, οι παρατηρήσεις που έγιναν κατά την παρακολούθηση υποδηλώνουν συνεχιζόμενες ανησυχίες ως προς τη διασφάλιση μίας δίκαιης δίκης, σε σχέση με την αποτελεσματική νομική εκπροσώπηση, τη διερμηνεία, την εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων και το δικαίωμα των κρατουμένων κατηγορουμένων να εκδικάζονται οι υποθέσεις τους εντός εύλογου χρόνου. Οι εγγυήσεις αυτές αποτελούν βασικά στοιχεία του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη κατά το Άρθρο 6 ΕΣΔΑ και είναι ιδιαίτερα σημαντικές σε διαδικασίες όπου οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν μακροχρόνιες ποινές κάθειρξης και σημαντικές οικονομικές κυρώσεις.