Samos Trial Monitoring 21 October 2026
| October 23, 2026 | Trial Monitoring |
Greek version below
On 21 October 2026, a trial observer from I Have Rights (IHR), a member organisation of the Border Violence Monitoring Network (BVMN), attended hearings before the Three-Member Court of Appeals for Felonies in Samos, which examined cases at both first and second instance.
The trial observer was present to assess compliance with Article 6 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and relevant provisions of Greek criminal procedure, with particular attention to effective legal representation, interpretation, the assessment of evidence, and procedural safeguards for defendants whose minority was in question.
Legal Representation
During the hearing, legal representation was recorded in at least three cases by the Human Rights Legal Project (HRLP), in two cases by privately retained lawyers, and in four cases by defence counsel appointed from the relevant catalogue of lawyers.
The HRLP lawyer demonstrated adequate preparation and knowledge of the cases, submitting relevant documents and case law. Among other arguments, he invoked Article 3 of Law 5038/2023, regarding the exemption of the defendant from criminalisation.
Similarly, privately retained defence counsel demonstrated adequate preparation, presenting specific legal arguments. These included claims based on Articles 25 and 32 of the Greek Criminal Code, as well as an objection alleging absolute nullity of the pre-trial proceedings in one case.
Regarding defence counsel appointed from the catalogue of lawyers, it was not possible, through the monitoring of the hearings, to ascertain whether they had sufficient time to prepare their defence and communicate with the defendants. However, this does not, in itself, allow any definitive conclusions to be drawn regarding the adequacy of legal representation.
Interpretation and Effective Participation
The limited availability of interpreters affected the order in which cases were examined. In some cases, relay interpretation from Arabic into English and subsequently into Greek was used, while in others, Turkish and Farsi interpreters were appointed.
Although these arrangements enabled the proceedings to continue, they highlight the importance of ensuring accurate and complete interpretation, particularly to safeguard defendants' ability to understand and participate effectively in the criminal proceedings.
Duration of Proceedings
The hearing began at approximately 09:03 and was characterised by successive adjournments and resumptions, as well as delays in examining individual cases, primarily due to interpretation-related issues and the need to allow defence counsel appointed during the hearing time to prepare.
Despite these delays, the cases examined were concluded within the same day.
Claims and Objections
In second-instance Case No. 2, the defence invoked the defendant's refugee profile and argued for the application of Article 3 of Law 5038/2023. In second-instance Cases Nos. 3 and 5, the defence raised claims based on a state of necessity under Article 25 of the Greek Criminal Code and, alternatively, Article 32 of the same Code.
In first-instance Case No. 1, the question of the defendant's minority arose, with supporting evidence submitted and the court's jurisdiction examined. In first-instance Case No. 2, the defence denied the charges, raised an objection alleging absolute nullity of the proceedings, and challenged the reliability of witness statements.
Prosecutorial Recommendations
In second-instance Cases Nos. 3 and 5, the Prosecutor recommended rejecting the claims based on a state of necessity, citing insufficient evidence to substantiate the alleged danger or coercion. In Case No. 2, the Prosecutor recommended conviction, disagreeing with the defence's interpretation of Article 3 of Law 5038/2023. In Case No. 7, the Prosecutor agreed with the request to postpone the proceedings.
In first-instance Case No. 2, the Prosecutor recommended rejecting the objection alleging absolute nullity but proposed acquittal due to serious doubts regarding the defendant's guilt. Following the court's decision to convict, the Prosecutor recommended recognising three mitigating circumstances and granting suspensive effect to the appeal, subject to restrictive conditions.
In first-instance Case No. 1, concerning the defendant's alleged minority, the Prosecutor recommended rejecting the defence's claim and proceeding with the examination of the merits of the case before the Three-Member Court of Appeals for Felonies, despite the submission of a birth certificate.
Judgments and Sentences
In the second-instance cases, the court imposed the following sentences, with time spent in pre-trial detention deducted:
Case No. 1: A sentence of 2 years and 3 months' imprisonment, with execution of the sentence suspended.
Case No. 2: A base sentence of 2 years' imprisonment, with an additional year for each of the 29 persons transported. The sentence was set at 10 years to be served and was subsequently converted into a financial penalty, calculated at €10 per day and payable in 24 instalments.
Case No. 3: A sentence of 49 years and 1 month's imprisonment, with 25 years to be served.
Case No. 4: A sentence of 10 years to be served.
Case No. 5: A sentence of 77 years and 2 months' imprisonment, with 10 years to be served.
Case No. 7: The court postponed the proceedings and expressly set a new hearing date in June 2027.
In the first-instance proceedings, in Case No. 1, the court convicted the defendant by majority decision and imposed a sentence of 85 years and 2 months' imprisonment, with 25 years to be served. The court granted suspensive effect to the appeal, subject to restrictive conditions.
In first-instance Case No. 2, concerning the defendant's alleged minority, the court found that it lacked jurisdiction and referred the case to the Three-Member Juvenile Court of Samos, replacing pre-trial detention with restrictive conditions.
General Observations and Conclusions
The monitoring of the hearing on 21 October 2026 revealed numerous convictions and exceptionally long prison sentences, following individualised judicial assessments in the cases examined.
Nevertheless, in one case, the court granted a conversion of the sentence into a financial penalty, while in another, suspensive effect was granted to the appeal subject to restrictive conditions. In a further case, a shorter custodial sentence was imposed, with its execution suspended.
The proceedings also highlighted issues concerning the availability and adequacy of interpretation, as well as successive adjournments and resumptions that affected the duration of the hearing and the order in which cases were examined.
Regarding legal representation, the HRLP lawyer and privately retained defence counsel demonstrated adequate preparation and knowledge of their cases, presenting specific legal arguments and relevant supporting evidence.
By contrast, in cases involving defence counsel appointed from the catalogue of lawyers on the day of the hearing, it was not possible to ascertain whether sufficient time and appropriate facilities had been provided for the preparation of the defence, including the examination of case files and communication with defendants. Accordingly, no definitive conclusions can be drawn regarding the adequacy of preparation or the effectiveness of legal representation in these cases.
Overall, the monitoring highlighted the importance of effective legal assistance, accurate interpretation, individualised judicial assessment, and the practical implementation of fair trial safeguards under Article 6 ECHR, particularly in proceedings involving lengthy custodial sentences and defendants with specific vulnerabilities or international protection-related circumstances.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Στις 21 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε παρακολούθηση από την παρατηρήτρια του I Have Rights, ως μέλος του Border Violence Monitoring Network, της συνεδρίασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Σάμου, το οποίο εξέτασε υποθέσεις σε πρώτο και δεύτερο βαθμό. Η παρούσα έκθεση βασίζεται στα πρακτικά παρακολούθησης της ημερομηνίας αυτής και εστιάζει στις εγγυήσεις δίκαιης δίκης του άρθρου 6 ΕΣΔΑ, ιδίως στην αποτελεσματική υπεράσπιση, στη διερμηνεία, στην αξιολόγηση αποδείξεων και στη μεταχείριση προσώπων για τα οποία τίθεται ζήτημα ανηλικότητας.
Νομική Εκπροσώπηση
Κατά τη δικάσιμο της 21ης Οκτωβρίου 2026 καταγράφηκε νομική εκπροσώπηση σε τουλάχιστον τρεις υποθέσεις από το Human Rights Legal Project (HRLP), δύο υποθέσεις από ιδιώτες δικηγόρους και τέσσερις περιπτώσεις διορισμού δικηγόρων από το μητρώο.
Ο δικηγόρος του HRLP εμφανίστηκε επαρκώς προετοιμασμένος, επιδεικνύοντας γνώση των υποθέσεων και προσκομίζοντας σχετικά έγγραφα και νομολογία. Μεταξύ άλλων, επικαλέστηκε το άρθρο 3 του ν. 5038/2023.
Αντίστοιχα, οι ιδιώτες δικηγόροι επέδειξαν επαρκή προετοιμασία, αναπτύσσοντας συγκεκριμένους νομικούς ισχυρισμούς. Ενδεικτικά, επικαλέστηκαν τα άρθρα 25 και 32 ΠΚ περί κατάστασης ανάγκης, ενώ σε μία υπόθεση προβλήθηκε ένσταση απόλυτης ακυρότητας της προδικασίας.
Για τους δικηγόρους που διορίστηκαν από το μητρώο, δεν κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί η επάρκεια του χρόνου προετοιμασίας και επικοινωνίας με τους κατηγορουμένους, χωρίς αυτό να συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ανεπαρκή υπεράσπιση.
Διερμηνεία και Δυνατότητα Ουσιαστικής Συμμετοχής
Η περιορισμένη διαθεσιμότητα διερμηνέων επηρέασε τη σειρά εκδίκασης των υποθέσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε διαδοχική διερμηνεία από τα αραβικά στα αγγλικά και στη συνέχεια στα ελληνικά, ενώ σε άλλες υποθέσεις διορίστηκαν διερμηνείς τουρκικής και φαρσί γλώσσας. Η πρακτική αυτή επέτρεψε τη συνέχιση της διαδικασίας, αναδεικνύοντας ωστόσο ζητήματα ως προς τη διασφάλιση της ακρίβειας και πληρότητας της διερμηνείας.
Διάρκεια Διαδικασίας
Η συνεδρίαση της 21ης Οκτωβρίου 2026 ξεκίνησε στις 09:03 και χαρακτηρίστηκε από διαδοχικές διακοπές και προσωρινή αναμονή εκδίκασης υποθέσεων, κυρίως λόγω ζητημάτων διερμηνείας και ανάγκης προετοιμασίας των συνηγόρων υπεράσπισης που διορίστηκαν κατά τη συνεδρίαση.
Παρά τις καθυστερήσεις, οι υποθέσεις εξετάστηκαν και ολοκληρώθηκαν εντός της ίδιας ημέρας.
Ισχυρισμοί και Δικονομικά Ζητήματα
Στην υπ’ αρ. 2 υπόθεση σε β΄ βαθμό, η υπεράσπιση επικαλέστηκε το προσφυγικό προφίλ του κατηγορουμένου και την εφαρμογή του άρθρου 3 του ν. 5038/2023. Στις υπ’ αρ. 3 και 5 υποθέσεις σε β΄ βαθμό, προβλήθηκαν ισχυρισμοί περί κατάστασης ανάγκης, κατ’ άρθρο 25 ΠΚ, και επικουρικά κατ’ άρθρο 32 ΠΚ.
Στην υπ’ αρ. 1 υπόθεση σε α΄ βαθμό, ανέκυψε ζήτημα ανηλικότητας του κατηγορουμένου, με προσκόμιση σχετικών αποδεικτικών στοιχείων και εξέταση της καθ’ ύλην αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Στην υπ’ αρ. 2 υπόθεση σε α΄ βαθμό, η υπεράσπιση αρνήθηκε την κατηγορία, προέβαλε ένσταση απόλυτης ακυρότητας της διαδικασίας και αμφισβήτησε την αξιοπιστία των μαρτυρικών καταθέσεων.
Εισαγγελικές Προτάσεις
Στις δευτεροβάθμιες υποθέσεις υπ’ αρ. 3 και 5, η Εισαγγελέας πρότεινε την απόρριψη των ισχυρισμών περί κατάστασης ανάγκης, λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης του επικαλούμενου κινδύνου ή εξαναγκασμού και έλλειψης σχετικών αποδεικτικών στοιχείων. Στην υπ’ αρ. 2 υπόθεση, πρότεινε την καταδίκη, διαφωνώντας με την ερμηνεία της υπεράσπισης ως προς την εφαρμογή του άρθρου 3 του ν. 5038/2023. Στην υπ’ αρ. 7 υπόθεση, συμφώνησε με το αίτημα αναβολής.
Στην υπ’ αρ. 2 πρωτοβάθμια υπόθεση, η Εισαγγελέας πρότεινε την απόρριψη της ένστασης απόλυτης ακυρότητας, αλλά την αθώωση του κατηγορουμένου λόγω σοβαρών αμφιβολιών ως προς την ενοχή του. Μετά την καταδικαστική απόφαση, πρότεινε την αναγνώριση τριών ελαφρυντικών περιστάσεων και τη χορήγηση ανασταλτικού αποτελέσματος στην έφεση υπό περιοριστικούς όρους.
Τέλος, στην υπ’ αρ. 1 πρωτοβάθμια υπόθεση, στην οποία ανέκυψε ζήτημα ανηλικότητας, η Εισαγγελέας πρότεινε την απόρριψη του σχετικού ισχυρισμού της υπεράσπισης και τη συνέχιση της εκδίκασης από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, παρά την προσκόμιση πιστοποιητικού γέννησης.
Αποφάσεις και Ποινές
Στις δευτεροβάθμιες υποθέσεις, το Δικαστήριο επέβαλε τις ακόλουθες ποινές, με αφαίρεση του χρόνου προσωρινής κράτησης: Υπόθεση 1: ποινή φυλάκισης 2 ετών και 3 μηνών, με αναστολή εκτέλεσης. Υπόθεση 2: ποινή βάσης 2 ετών και επιπλέον ποινή 1 έτους για καθένα από τα 29 μεταφερόμενα πρόσωπα, με συνολική εκτιτέα ποινή 10 ετών, η οποία μετατράπηκε σε χρηματική, προς 10 ευρώ ημερησίως, καταβλητέα σε 24 δόσεις. Υπόθεση 3: συνολική ποινή 49 ετών και 1 μηνός, με εκτιτέα ποινή 25 ετών. Υπόθεση 4: εκτιτέα ποινή 10 ετών. Υπόθεση 5: συνολική ποινή 77 ετών και 2 μηνών, με εκτιτέα ποινή 10 ετών. Η υπ’ αρ. 7 υπόθεση αναβλήθηκε για ρητή δικάσιμο τον Ιούνιο του 2027.
Στις πρωτοβάθμιες υποθέσεις, στην υπ’ αρ. 1 υπόθεση, το Δικαστήριο επέβαλε κατά πλειοψηφία συνολική ποινή 85 ετών και 2 μηνών, με εκτιτέα ποινή 25 ετών, χορηγώντας ανασταλτικό αποτέλεσμα στην έφεση υπό περιοριστικούς όρους. Στην υπ’ αρ. 2 υπόθεση, στην οποία ανέκυψε ζήτημα ανηλικότητας, το Δικαστήριο έκρινε ότι στερείται καθ’ ύλην αρμοδιότητας και παρέπεμψε την υπόθεση στο Τριμελές Δικαστήριο Ανηλίκων Σάμου, αντικαθιστώντας την προσωρινή κράτηση με περιοριστικούς όρους.
Γενικές Παρατηρήσεις και Συμπεράσματα
Η δικάσιμος της 21ης Οκτωβρίου χαρακτηρίστηκε από πολυάριθμες καταδικαστικές αποφάσεις και την επιβολή ιδιαίτερα υψηλών ποινών, βάσει εξατομικευμένης κρίσης του Δικαστηρίου ανά υπόθεση. Ωστόσο, σε μία περίπτωση η επιβληθείσα ποινή μετατράπηκε σε χρηματική, ενώ σε άλλη χορηγήθηκε ανασταλτικό αποτέλεσμα στην έφεση υπό περιοριστικούς όρους. Επιπλέον, σε μία υπόθεση επιβλήθηκε μικρότερη ποινή με αναστολή εκτέλεσης.
Κατά τη διαδικασία παρατηρήθηκαν ζητήματα διαθεσιμότητας και επάρκειας της διερμηνείας, καθώς και επανειλημμένες διακοπές που επηρέασαν τη διάρκεια και τη σειρά εκδίκασης των υποθέσεων. Ως προς τη νομική εκπροσώπηση, ο δικηγόρος του HRLP και οι ιδιώτες συνήγοροι επέδειξαν καλή προετοιμασία, αναπτύσσοντας συγκεκριμένους νομικούς ισχυρισμούς. Αντίθετα, για τους δικηγόρους που διορίστηκαν αυθημερόν από το μητρώο δεν κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί εάν διέθεταν επαρκή χρόνο για τη μελέτη των δικογραφιών και την επικοινωνία με τους κατηγορουμένους, χωρίς αυτό να συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ανεπαρκή υπεράσπιση.